Na blogu miski do mleka pojawił się jakiś czas temu wpis dotyczący pewnej bardzo dużej ćmy, ukrywającej się pod ładną łacińską nazwą Antheraea polyphemus. Jak dla mnie jest to po prostu potwór (rozpiętość skrzydeł 16 cm jest typowa dla potwora), ale rozumiem, że są osoby, których takie owady kręcą. W takim przypadku przydałby się feromon, za pomocą którego można przywabić obiekt (dziwnego bądź co bądź) zainteresowania. Ta konkretna ćma leci na coś takiego:

Feromony to strukturalnie bardzo nudne związki. No wiecie – nie ma skomplikowanych policyklicznych układów z niecodziennym sposobem podstawienia, a z heteroatomów możemy oczekiwać tylko tlenu. Nuda, nuda, nuda.

Ale jak się okaże, że prostym łańcuchu węglowym są jakieś wiązania podwójne (o określonej konfiguracji) i to oddalone od grupy funkcyjnej, to robi się ciekawie. Tak jest w tym przypadku.

Przeczytaj całość »

Temat syntezy nikotyny powraca na newchemistry.eu niczym bumerang. Próbowaliśmy ją robić za pomocą reakcji Stettera i reakcji aktywacji wiązania C–H; wspominaliśmy również o historycznej syntezie nikotyny.

Nikotyna jest wymarzonym związkiem docelowym w testowaniu rozmaitych metodologii syntetycznych z trzech powodów: (1) jest związkiem o bardzo prostej strukturze, a przez to osiągalnym w niewielkiej liczbie etapów; (2) jest idealna do pokazania użyteczności couplingów, C–H aktywacji itp.; (3) jest znana wśród ludzi spoza chemii. Tak naprawdę ostatni powód jest najbardziej istotny. Bo komu pochwalicie się, że zrobiliście syntezę palau’aminy czy taksolu czy jakiegoś innego topowego produktu naturalnego? Nikomu, bo nikt nie będzie wiedział, o co chodzi. A jak powiecie, że zrobiliście nikotynę – o, to wtedy jest szansa, że ktoś się tym zainteresuje.

Najefektywniejsze podejścia w syntezie nikotyny i pokrewnych strukturalnie związków to takie, w których kluczowa reakcja polega na połączeniu ze sobą dwóch pierścieni:

Polaryzacja poszczególnych syntonów na powyższym schemacie jest zresztą sprawą drugorzędną. Chodzi o sam zamysł.

Przeczytaj całość »

Potrzebowałem jakiś czas temu do swoich (umówmy się) badań niewielką ilość estru metylowego kwasu L-piroglutaminowego 1. Pomyślałem sobie, że najlepiej będzie zrobić ten związek z kwasu piroglutaminowego poprzez odpowiedni chlorek kwasowy. Znalezienie potrzebnego przepisu¹ za pośrednictwem bazy reaxys zajęło mi parę minut. Sama procedura okazała się skuteczna, ale z drugiej strony – była nieco intrygująca.

Zgodnie z przepisem należało na początku sporządzić zawiesinę kwasu piroglutaminowego w metanolu, a następnie wkroplić chlorek tionylu (po tej operacji roztwór staje się klarowny) i mieszać w temperaturze pokojowej przez dość długi czas (12 godzin; łagodne ogrzewanie skraca ten okres znacząco).

Sprawą dobrze znaną jest to, że kwasy karboksylowe mogą zostać przekształcone w chlorki kwasowe w reakcji z chlorkiem tionylu. Mimo to, mój spokój mąciły dwie sprawy: (1) chlorek tionylu dodaje się do metanolu i należy oczekiwać, że te dwa związki będą ze sobą reagowały; (2) używa się jedynie 0,1 równoważnika SOCl₂. Właściwie z obu powyższych powodów możemy wykluczyć teorię, która zakłada tworzenie się chlorku kwasowego in situ i jego późniejszą reakcję z metanolem.

Przeczytaj całość »