Jeśli mieliście kiedyś to nieszczęście i przyczepiła się do Was paskudna angina, to będziecie kojarzyli cudowne połączenie amoksycyliny z kwasem klawulanowym. Amoksycylina to antybiotyk i jeżeli przypatrzycie się bliżej strukturze tego związku, to z łatwością dostrzeżecie w niej układ β-laktamowy. Bakterie nauczyły się niszczyć pierścień β-laktamowy (przy wykorzystaniu enzymów, które nazwano β-laktamazami), czego wynikiem jest obniżenie aktywności antybiotyku – lub całkowity zanik jego skuteczności.

Na szczęście inne (poczciwe ) bakterie Streptomyces clavuligerus produkują wspomniany kwas klawulanowy, który jest inhibitorem β-laktamaz. Zdezaktywowane enzymy wolniej niszczą antybiotyk, a tym samym – pozwalają mu dłużej działać.

Rzućmy okiem na strukturę kwasu klawulanowego:

Wygląda to wszystko bardzo niepozornie, ale tak naprawdę chyba wolno nam użyć określenia: masakra Mamy dwa centra chiralności, z czego jedno jest częścią ugrupowania hemiaminalowego. Nie jestem do końca pewien czy można je w ten sposób nazwać (mamy podstawiony atom tlenu, a nie wolną grupę OH). W każdym razie nie jest ono standardowe, bo atom azotu jest podstawiony grupą acylową, a atom tlenu – częścią eteru enolu.

Przeczytaj całość »

W poszukiwaniu łagodnej metody hydrolizy grupy chlorooctanowej natrafiłem dzisiaj na pracę profesora Nicolaou, w której pokazano jak taką rzecz wykonać. Nie o samym sposobie deprotekcji chciałem dzisiaj napisać, ale o tym na co stać owego mitycznego Nicolaou. Na przykład na taki psikus:

Niezłe. Ale jednak mógł się bardziej postarać i napisać to heksametrem Artykuł możecie zobaczyć na własne oczy tutaj.

Dzisiaj bierzemy na tapetę niewinnie wyglądającą cząsteczkę, o której wiosną przypomina sobie wielu alergików. Krótko mówiąc – cetyryzyna:

W zasadzie byłaby to bardzo prosta cząsteczka gdyby nie to paskudne centrum stereogeniczne. Z jednej strony asymetryczny atom węgla jest podstawiony dwoma pierścieniami aromatycznymi i heteroatomem (azotem), co może oznaczać możliwość tworzenia stabilnego karbokationu – a tym samym łatwą racemizację. Z drugiej strony – dwa podstawniki aromatyczne są do siebie bardzo podobne pod względem przestrzennym, co z pewnością będzie utrudniało uzyskanie rozsądnej enancjoselektywności na rozważanym centrum.

Cała reszta cząsteczki jest dosyć standardowa i łatwo możemy w niej wyróżnić elementy pochodzące od potencjalnych substratów – tzn. od piperazyny, oksiranu i estru kwasu bromooctowego:

Retrosynteza cetyryzyny powinna być więc dosyć prosta:

Przeczytaj całość »