Angew. Chem. Int. Ed., 2009, 48, 7996 – 8000.

Gdybyście mieli wymienić nazwisko jakiejś słynnej kobiety-chemika – to co przyjdzie Wam do głowy? Ok, nie mam tu na myśli Marii Curie, wolałbym jednak kogoś żywego. No i żeby ta uczona zajmowała się szeroko pojętą syntezą organiczną.

Krótko mówiąc – przenosimy się na Antypody, do Nowej Zelandii,  aby poznać panią Margaret Brimble. Może nie jest to jedyna kobieta będąca szefem dużej i prężnie działającej grupy pracującej w syntezie totalnej – ale na pewno najbardziej znana (no dobra – znam w sumie ze trzy). W listopadowej Syntezie miesiąca mam przyjemność zaprezentować Wam formalną syntezę totalną γ-rubromycyny, zrealizowaną właśnie w zespole pani Brimble.

γ-Rubromycyna nie jest prostą cząsteczką, zobaczcie sami:

Co prawda TM zawiera tylko jeden asymetryczny atom węgla, ale jest to trudne, spiroketalowe centrum, które może łatwo ulegać racemizacji. Poza tym jest tu sporo grup funkcyjnych i pierścieni (zwłaszcza pierścieni jest tutaj od diabła).

Biologia rubromycyny jest interesująca. Cząsteczka ta wykazuje właściwości antybiotyczne i przeciwnowotworowe, które wynikają po części ze zdolności inhibicyjnych jakie wykazuje wobec różnych ważnych enzymów – w szczególności wobec ludzkiej telomerazy (no i mamy powiązanie z tegorocznym medycznym Noblem).

Wspomniałem, że synteza opracowana w grupie profesor Brimble jest syntezą formalną. Oznacza to, że nie odkrywa ona nowej drogi do rubromycyny – lecz tylko do związku pośredniego (chodzi tutaj o związek 2) we wcześniej opracowanej syntezie:

Przeczytaj całość »