JACS, 2009, 131, 14654 – 14655.

Czasem trzeba się nieźle napocić, żeby wprowadzić do pierścienia aromatycznego jakąś grupę funkcyjną – czy też w ogóle – jakiś podstawnik. Wyobraźmy sobie prosty przypadek – chcemy przekształcić kwas benzoesowy w salicylowy:

Kwas benzoesowy w salicylowy

Klasyczna chemia transformacji związków aromatycznych jest trochę nieprzystosowana do tego zadania. A jeśli mamy w substracie bardziej wrażliwe grupy funkcyjne, to sytuacja staje się nieco nieprzyjemna. A przecież chcemy wprowadzić tylko jedną, prostą grupę funkcyjną!

Dlatego właśnie każda metoda pozwalająca na szybką (jednoetapową) i czystą (np. pod względem regioselektywności) funkcjonalizację pierścienia aromatycznego jest cenna.

Niedawno ludzie z The Scripps Research Institute opublikowali coś w ten deseń:

Schemat orto-hydroksylacji

Chyba nie jesteście specjalnie zdziwieni octanem palladu w roli katalizatora ;) Rozpuszczalnik, DMA, to N,N-dimetyloacetamid – czyli coś jak DMF.

Metoda jest dosyć ciekawa. Chociażby dlatego, że stosowanym utleniaczem jest tlen we własnej osobie ;) W pracy tej udowodniono, że atom tlenu w nowo wprowadzonej grupie OH pochodzi właśnie z tlenu atmosferycznego. Zrobiono to wykorzystując znakowanie izotopowe (jedna reakcja ze znakowanym izotopowo O2, druga ze znakowanym izotopowo H2O).

Jeśli substratem jest niesymetryczny kwas benzoesowy, to pojawia się problem regioselektywności hydroksylacji. Ale tutaj mamy miłą niespodziankę:

Regioselektywność orto-hydroksylacji

Startując ze związku 1 dostajemy kwas salicylowy 2a z dobrą wydajnością, grupa OH nie wciska się pomiędzy dwa podstawniki (być może rolę grają tutaj kwestie steryczne) i nie obserwuje się tworzenia potencjalnego produktu 2b.

Praca, o której piszę jest komunikatem. Było by jednak miło, gdyby pokazano w niej jak się zachowują układy, w których jedna lub dwie pozycje orto są zablokowane.

Zobacz podobne posty:

Prontosil – pierwszy antybiotyk, Proste i skuteczne…, No (w)spa(niała synteza), Metateza i nienasycone amidy, 2-metylopentan z octanu sodu ?!, Sposób na pierścienie