Dzisiejszą Ulicę Sezamkową sponsoruje literka S S jak sezamina. Sezamina jest lignanem występującym właśnie w nasionach sezamu (Sesamum indicum). Czasami stosuje się ją jako suplement diety, podobno wspomaga odchudzanie (zob. też post o orlistacie). Wzór strukturalny sezaminy wygląda następująco:

Wygląda na to, że nasz target jest dimerem. Wykorzystanie tego faktu w syntezie byłoby wspaniałą rzeczą, jednakże dzisiaj przedstawię nieco inne pomysły na retrosyntezę sezaminy.

Pierwszą rzeczą, którą należy zrobić jest dyskonekcja wiązań węgiel–tlen w bicyklicznym układzie eterowym. Można to zrobić na wiele sposobów – postanowiłem do tego wykorzystać cyklizację hydroksyaldehydu B do hemiacetalu A (grupa OH hemiacetalu A może zostać potem  zredukowana). Narysujmy nieco inaczej związek B, tak aby grupy aldehydowe były położone po tej samej stronie wiązania węgiel–węgiel:

Dochodzimy w ten sposób do struktury B’. Teraz widać, że sąsiednie grupy aldehydowe mogły powstać w wyniku ozonolizy wiązania podwójnego. Oznacza to, że związek B’ może zostać otrzymany z cyklobutenu C, a ten z kolei z dialdehydu D i odpowiedniego związku Grignarda w obecności jakiegoś chiralnego ligandu. Dialdehyd D można oczywiście uzyskać w wyniku redukcji diestru E, który można otrzymać w reakcji cykloaddycji [2+2]. Ponieważ w produkcie grupy estrowe są trans w stosunku do siebie – to taka stereochemia musi być zachowana w substracie (związek G to fumaran dimetylu).

Oczywiście można zastanowić się nad innym, może nieco prostszym, podejściem:

Sezamina 1 może być otrzymana z laktonu H, który zapewne będzie powstawał spontanicznie z diestru I. W związku I α atomy węgla są podstawione i taki układ może być skonstruowany w reakcji typu reakcji aldolowej pomiędzy bursztynianem dimetylu (K) i odpowiednim aldehydem aromatycznym J. Oczywiście problemem jest tutaj stereochemia takiej przemiany, nad którą – w podstawowej wersji reakcji – mamy mizerną kontrolę. Zawsze można jednak zastosować tuning , którym tutaj będzie modyfikacja Evansa:

Chlorek kwasu bursztynowego (2) poddajemy reakcji z optycznie czystym oksazolidynonem 3 (substancje tego typu można otrzymać z aminokwasów) i tak otrzymany związek 4 może być wykorzystany w reakcji aldolowej. Po skończonej reakcji ugrupowania oksazolidynonowe można usunąć. Jest to przykład zastosowania strategii pomocników chiralnych.

Zobacz podobne posty: