Bitrex (inne nazwy to benzoesan denatonium czy Aversion) to – według oficjalnych danych – najbardziej gorzka substancja na świecie. Został on odkryty w 1958 roku przez Macfarlana Smith’a – nie wiem jak w tamtych czasach, ale teraz nie bierze się do buzi każdej nowo odkrytej substancji. Zresztą nie ważne Struktura cząsteczkowa tego związku znajduje się niżej:

Nawet bardzo rozcieńczone roztwory Bitrexu (o zawartości tej substancji na poziomie 10 ppm, a więc są to rzeczywiście niewielkie stężenia) są tak gorzkie dla większości ludzi, że nie można ich spożyć. I właśnie ta właściwość Bitrexu w połączeniu z brakiem toksyczności spowodowała, że znalazł on zastosowanie już w 40 krajach jako skażalnik alkoholu (i nie tylko) uniemożliwiając jego przypadkowe spożycie np. przez dzieci. Niech o jego skuteczności przekona was zdjęcie dziecka zamieszczone na oficjalnej stronie producenta Bitrexu:

Ponieważ spirytus skażony Bitrexem jest tani i nie nadaje się do picia, a nieskażony nadaje się do picia, ale jest drogi – więc oczywiste jest, że zawsze znajdą się osoby, które będą chciały wiedzieć jak usunąć skażalnik z alkoholu. Taka właśnie historia zainspirowała mnie do napisania tego postu. Oczywiście – nie będziemy się zastanawiać tutaj w jaki sposób usunąć Bitrex ze skażonego alkoholu. Wręcz przeciwnie – chcielibyśmy wiedzieć jak zaplanować i jak zrealizować syntezę tegoż benzoesanu denatonium.

Nic nie stoi na przeszkodzie, aby zabrać się do pracy.

Charakterystyczne i strategiczne miejsca w naszej cząsteczce docelowej zaznaczyłem na poniższym schemacie. To właśnie tam trzeba dokonać kluczowych dyskonekcji:

Możemy pracować na dowolnej soli, w nadziei, że anion X, można wymienić na benzoesan. Na początek trzeba się jednak zająć czwartorzędową solą amoniową:

Retrosyntetycznie przekształcamy ją w trzeciorzędową aminę. Dlaczego usuwamy właśnie grupę benzylową, a nie na przykład którąś z grup etylowych? Po pierwsze pochodne benzylowe są łatwo dostępne, a po drugie – w kolejnym kroku syntezy dokonujemy dyskonekcji drugorzędowej aminy – dietyloaminy, która jest również łatwo dostępna. Odłączenie którejś z grup etylowych doprowadziło by do bardziej skomplikowanych substratów:

W następnej kolejności upraszczamy ugrupowanie amidowe:

Bromopochodną kwasu kwarboksylowego możemy otrzymać w reakcji Hella-Volharda-Zelinskiego (oczywiście produktem takiej reakcji będzie bromopochodna bromku kwasowego ) Retrosynteza potrzebnej aminy aromatycznej (2,6-dimetyloaniliny) to klasyk:

W trakcie realizowania syntezy problemem może być chemoselektywność na etapie tworzenia się amidu, myślę jednak, że ze względu na reaktywność halogenku kwasowego reakcja pójdzie dość czysto.

Zobacz podobne posty: